Uniek kavel: Antieke zilveren pomander

Uniek kavel: Antieke zilveren pomander

De hoogte van de pomander is 6 centimeter. De richtprijs €10.000 tot €15.000. 

Tijdens de aprilveiling heeft Veilinghuis Van Spengen een uniek kavel op de juwelenafdeling. Het betreft een antieke zilveren pomander. Dit is een bolvormig juweel dat door de adel werd gedragen als geurverspreider. Pomanders waren in gebruik van de Middeleeuwen tot de 17e eeuw. De naam van deze bol komt voort uit het gebruik van ambergris als geurstof, die werd vervormd naar ‘Pomme ambre’ en uiteindelijk werd verbasterd tot de huidige naam ‘pomander’. 

Een pomander werd om de nek gedragen of, als kleinere versie, bijvoorbeeld als knoop gebruikt. De eerste pomanders werden als religieuze symbolen gemaakt, de dragers geloofden in de speciale krachten van het juweel. Ook geloofden de dragers in de beschermende werking van pomanders tijdens plagen. 

Zelfs Shakespeare schreef over pomanders in zijn stuk ‘Henry IV, part I’: 
He was perfumèd like a milliner,
And ’twixt his finger and his thumb he held
A pouncet box, which ever and anon
He gave his nose and took’t away again,
Who therewith angry, when it next came there,
Took it in snuff; and still he smiled and talked.


De pomander die bij Veilinghuis Van Spengen onder de hamer gaat, is versierd met graveerwerk van allegorische voorstellingen van de reuk in de medaillons. Het sieraad heeft zes genummerde compartimenten. Dit exemplaar is voorzien van schuifjes en afschroefbare voet met reukbol en lepeltje. In circa 1600 werd deze pomander gefabriceerd. Zeer zelden worden er pomanders in deze staat en deze kwaliteit aangetroffen.